İstiklal Marşı

Korkmaya gerek yok: bu ülkede bir tek ev bile ayaktayken bayrak inmez. Bayraktaki yıldız milletin kendi yıldızıdır ve yalnızca ona aittir.

şafak:

Güneş doğarken ya da batarken gökyüzünün kızıllığı.

al sancak:

Kırmızı bayrak; Türk bayrağı.

tüten en son ocak:

Bacası tüten son ev, yani yaşayan son aile.

Şair bayraktaki aya sesleniyor: kaşlarını çatma, bu millete gülümse. Uğruna can verilen bayrak küsmemeli; bağımsızlık bu milletin hakkıdır.

çatma:

Kaşlarını çatma, kızgın görünme.

çehre:

Yüz, sima.

nazlı hilâl:

Bayraktaki ay; naz eden, kolay gönül almayan sevgili gibi düşünülür.

celâl:

Öfke, hiddet, sert görünüş.

helâl olmak:

Gönül rızasıyla verilmiş sayılmak.

istiklâl:

Bağımsızlık, kendi kararını kendi verme.

Bu millet başından beri özgür yaşadı, bundan sonra da özgür yaşayacak. Kimse onu zincire vuramaz; önüne set çekilse taşan bir sel gibi aşar.

ezelden beri:

Başlangıçtan beri, en eski zamanlardan bu yana.

hür:

Özgür.

zincir vurmak:

Esir almak, tutsak etmek.

kükremiş sel:

Gürleyerek akan, önüne geçilemeyen sel.

bent:

Suyun önüne çekilen set, baraj.

engin:

Ucu bucağı görünmeyen geniş alan, açık deniz.

Batının silahı, zırhı olabilir; bizim sınırımız imanla dolu bir göğüstür. Kendine medeniyet diyen o yaşlı canavar bu imanı boğamaz.

garp:

Batı.

âfâk:

Ufuklar, göz alabildiğine uzanan gökyüzü.

serhat:

Sınır boyu, ülkeyi koruyan uç bölge.

ulusun:

Ulumak fiilinden; 'ulu bakalım, bağır dur' anlamında canavara söylenir.

tek dişi kalmış canavar:

Kendine medeniyet diyen, gücünü yitirmiş sömürgeci Batı.

Şair bir arkadaşına seslenir gibi konuşuyor: vatana kötü niyetlileri sokma, gerekirse bedenini siper et. Allah'ın vaat ettiği güzel günler çok yakında.

alçak:

Kötü niyetli, onursuz kimse.

siper etmek:

Korumak için önüne geçmek, kalkan yapmak.

hayâsızca:

Utanmadan, arsızca.

akın:

Toplu saldırı.

va'detmek:

Söz vermek.

Üzerinde yürüdüğün toprağı sıradan bir toprak sanma; altında kefeni bile olmayan şehitler yatıyor. Karşılığında dünyaları verseler bile bu vatanı verme.

kefensiz:

Kefene sarılmadan gömülen; savaşta şehit düşenler.

ata:

Dede, ecdat, önceki kuşaklar.

incitmek:

Kırmak, üzmek.

Bu vatan için canını vermeyecek kimse yoktur; toprağı sıksan şehit fışkırır. Şair, canı da sevdiği her şeyi de vermeye razı, yeter ki vatanından ayrı düşmesin.

fedâ:

Bir amaç uğruna vermek, gözden çıkarmak.

şühedâ:

Şehitler.

cân:

Can, hayat.

cânân:

Sevgili, en çok sevilen.

Hudâ:

Allah.

cüdâ:

Ayrı düşmüş, uzak kalmış.

Şairin tek dileği var: ibadet yerlerine yabancı eli değmesin, ezanlar bu vatanın üzerinde sonsuza kadar okunmaya devam etsin.

İlâhî:

Allah'ım, ey Rabb'im.

emel:

İstek, dilek, özlem.

mabet:

İbadet edilen yer; cami.

nâmahrem:

Yabancı, el; oraya ait olmayan.

şehadet:

Kelime-i şehadet; ezanda geçen tanıklık sözü.

ebedî:

Sonsuza kadar süren.

inlemek:

Burada: yankılanmak, gür sesle duyulmak.

Dileği gerçekleşirse mezar taşı bile coşkuyla secdeye kapanır; şair yeniden dirilip göklere yükselecek kadar mutlu olur.

vecd:

Coşkudan kendinden geçme.

secde:

Namazda alnı yere koyma.

cerîha:

Yara.

boşanmak:

Burada: boşalıp akmak.

rûh-ı mücerret:

Bedenden ayrılmış saf ruh.

na'ş:

Cenaze, ölmüş beden.

arş:

Göğün en yüksek katı.

Marş bayrağa seslenerek biter: dalgalan, dökülen kanlar sana helal olsun. Ne bayrak ne millet yok olur; özgürlük de bağımsızlık da onların hakkıdır.

dalgalanmak:

Rüzgârda dalga dalga hareket etmek.

ebediyen:

Sonsuza kadar, hiçbir zaman.

izmihlâl:

Yok olma, çöküp dağılma.

hürriyet:

Özgürlük.